Naarmate onze geliefde kat ouder wordt, functioneert haar lichaam niet meer zo goed als vroeger. Beetje bij beetje merken we kleine tekenen die ons doen vermoeden dat de ouderdom is aangebroken, waarvan onverklaarbaar gewichtsverlies een van de meest zorgwekkende symptomen is.
Hoewel het normaal is dat de spiermassa met de leeftijd afneemt , is hyperthyreoïdie bij katten dat niet . Dit is een zeer ernstige endocriene aandoening die door een dierenarts behandeld moet worden, anders kunnen de gevolgen fataal zijn voor het dier. Naast de invloed op de stofwisseling kan het ook het hart, de nieren, de lever, het zenuwstelsel en de ogen beschadigen . Het is daarom cruciaal om de ziekte te begrijpen en snel te handelen.
Hyperthyreoïdie bij katten is een progressieve ziekte die in veel gevallen onopgemerkt blijft omdat de symptomen zich in een zeer subtiel stadium voordoen. Doordat de schildklier meer schildklierhormonen produceert dan het lichaam nodig heeft, gaat de schildklier van de kat sneller werken, waardoor diverse interne organen gevaar lopen. Een vroege diagnose en een goed gekozen behandelplan stellen de meeste katten echter in staat om een lang en gezond leven te leiden.
Wat is het?
Hyperthyreoïdie is een endocriene aandoening die wordt veroorzaakt door een overproductie van schildklierhormonen door de schildklier, die zich in de nek bevindt, aan weerszijden van de luchtpijp. Deze hormonen (voornamelijk T4 of thyroxine en T3 of trijodothyronine ) zijn verantwoordelijk voor de regulatie van vele lichaamsprocessen, waaronder de stofwisseling , lichaamstemperatuur, hartfunctie, de werking van het spijsverteringsstelsel en het evenwicht van talloze cellulaire processen.
Wanneer deze hormonen in overmaat worden aangemaakt, ondervinden katten ernstige problemen zoals gewichtsverlies ondanks een verhoogde voedselinname en een algemene staat van "metabole nervositeit". Het abnormaal veranderde schildklierweefsel wordt hyperactief en begint autonoom hormonen te produceren, zonder adequaat te reageren op de normale controlemechanismen van het lichaam.
Bij de meeste katten wordt deze aandoening veroorzaakt door een goedaardig adenoom of nodulaire hyperplasie van de schildklier – dat wil zeggen, een abnormale maar niet-kankerachtige groei van schildklierweefsel dat hormonen gaat produceren. In een klein percentage van de gevallen is de oorzaak een kwaadaardig schildkliercarcinoom , dat agressiever is en een nog meer gespecialiseerde behandeling vereist. Ongeveer 2% van de gevallen is namelijk gerelateerd aan kwaadaardige tumoren, waardoor een grondig veterinair onderzoek essentieel is.
Wat zijn de oorzaken?
Het wordt veroorzaakt door de groei van de schildklier , maar het is niet mogelijk om precies te weten waarom deze bij elk individu in omvang toeneemt. Afgezien van het kleine percentage dat te wijten is aan kwaadaardige tumoren, is er geen eenduidige oorzaak en wordt aangenomen dat de etiologie multifactorieel is. Factoren zoals chronische stress en andere omgevings- en voedingsfactoren mogen niet worden uitgesloten .
Epidemiologische studies suggereren dat enkele factoren die verband houden met een hogere kans op het ontwikkelen van hyperthyreoïdie bij katten de volgende zijn:
- Geavanceerde leeftijdHet treft vooral katten van middelbare leeftijd en oudere katten, met name bejaarde katten.
- Soort dieet: significante variaties in jodiumgehalte tussen natte en droge voeding, langdurig gebruik van bepaalde soorten ingeblikt voedsel, of diëten met jodiumoverschotten of -tekorten zou veranderingen in het schildklierweefsel kunnen bevorderen.
- RazaHet is meer merkbaar in kruisingen of Europese korthaar katten dan bij sommige raszuivere honden, waar het aantal gevallen lager lijkt te liggen.
- OmgevingsfactorenBlootstelling aan chemische stoffen (bepaalde antiparasitaire geneesmiddelen, plastics, huishoudelijke verontreinigende stoffen), het gebruik van bepaalde soorten zand voor katten en, in mindere mate, omgevingsstraling.
Op hormonaal niveau veroorzaken overtollige T4 en T3 een negatief terugkoppelingseffect op de hypothalamus-hypofyse-as, waardoor de afscheiding van TSH (thyrotropine) en TRH afneemt. Dit leidt tot atrofie van gezond schildklierweefsel, terwijl het aangetaste weefsel, dat autonoom functioneert, ongecontroleerd hormonen blijft produceren.
Wat zijn de symptomen?
De meest voorkomende symptomen van hyperthyreoïdie bij katten zijn een direct gevolg van deze versnelde stofwisseling en de extra belasting voor belangrijke organen zoals het hart en de nieren. Het is belangrijk om te weten dat de symptomen in de beginfase zeer subtiel of zelfs afwezig kunnen zijn. Daarom wordt de diagnose bij veel katten pas gesteld wanneer de ziekte al in een vergevorderd stadium is.
- Gewichtsverlies progressief, vaak opvallend, zelfs bij gelijkblijvende of verhoogde voedselinname.
- Verhoogde eetlust (polyfagie), waarbij katten constant om voedsel bedelen of voedsel stelen.
- Drink meer water dan normaal (in servies, kranen…) en vertoont verhoogde urinering (polydipsie en polyurie).
- El Het haar verliest glans en gezondheid.met ruige, vervilte of meer uitgevallen vacht.
- Hij gaat veel vaker naar de zandbak om te plassen, en het zand wordt veel sneller vies.
- Gedrag verandertZe kunnen veel energie hebben, hyperactief zijn, meer miauwen (vooral 's nachts) of juist lustelozer zijn.
- Depresion of apathie bij sommige individuen, vooral in gevorderde stadia.
- spanning en algemene onrust, verhoogde gevoeligheid voor geluid of veranderingen in huis.
- Kortademigheidhijgen, overgevoeligheid voor hitte en het opzoeken van koele plekken.
- braakt, soms frequent, gerelateerd aan een verstoorde gastro-intestinale passage.
- diarree of zachtere ontlasting als gevolg van een verhoogde darmbeweging.
- Geïrriteerd zijn of zelfs onverwachte agressie bij sommige katten.
- HypertensieDit kan schade veroorzaken aan het netvlies (plotseling verlies van het gezichtsvermogen), het hart en de nieren.
- Tachycardie en hartafwijkingenHet hart moet sneller en harder werken, waardoor cardiomyopathie en hartfalen kunnen ontstaan als er niet tijdig wordt ingegrepen.
- Bij een klein percentage, zwakte en gebrek aan eetlust in plaats van een verhoogde eetlust, vooral bij zeer oude katten of katten met onderliggende aandoeningen.
In een zeer vergevorderd stadium kan hyperthyreoïdie, indien onbehandeld, leiden tot een ware schildkliercrisis met extreme tachycardie, ernstige hypertensie, acuut hartfalen, collaps en zelfs de dood. Daarom is het zo belangrijk om ogenschijnlijk "leeftijdsgebonden" veranderingen niet te negeren zonder een dierenarts te raadplegen.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Als we vermoeden dat onze kat ziek is, moeten we zo snel mogelijk naar de dierenarts gaan. Daar zal de dierenarts een volledig bloedonderzoek uitvoeren om tot een diagnose te komen, maar eerst zal hij of zij een gedetailleerde medische geschiedenis opnemen en een grondig lichamelijk onderzoek doen.
De pijlers van de diagnose omvatten:
- Fysieke verkenningBeoordeling van lichaamsgewicht, hartslag en ademhalingsfrequentie, vachtkwaliteit, palpatie van de nek om een vergrote schildklier op te sporen en bloeddrukmeting.
- Bloed- en urineonderzoekBloedbeeld, biochemische analyse voor evaluatie nier- en leverfunctie, elektrolyten- en urineanalyse om gelijktijdige ziekten op te sporen (vooral chronische nierziekte en diabetes).
- Bepaling van schildklierhormonenDe eerste test die doorgaans wordt gekozen, is de meting van T4 totaal in het serum. Verhoogde waarden duiden sterk op hyperthyreoïdie. In twijfelgevallen kunnen aanvullende tests worden uitgevoerd, zoals Gratis T4 door middel van evenwichtsdialyse, T3, TSH of meer complete schildklierprofielen.
- Test buizenRöntgenfoto's van de borstkas en echocardiografie om het hart te beoordelen, echografie van de buik om andere aandoeningen uit te sluiten, en in complexe gevallen, echografie of scintigrafie van de schildklier om het aangetaste schildklierweefsel nauwkeurig te lokaliseren en de omvang ervan te beoordelen.
De diagnose kan gecompliceerd zijn wanneer er andere aandoeningen aanwezig zijn , omdat deze de hormoonspiegels kunnen beïnvloeden en hyperthyreoïdie kunnen maskeren. Daarom moet de aanpak alomvattend zijn en afgestemd op elke individuele kat.
Hoe wordt het behandeld?
Als de diagnose bevestigd is, zal de dierenarts verschillende behandelstrategieën kiezen, afhankelijk van de gezondheidstoestand van de kat. Momenteel worden vier hoofdgroepen van behandelingen overwogen: schildklierremmende medicatie , radioactieve jodiumtherapie , chirurgie en specifieke dieetaanpassingen . De keuze hangt af van de leeftijd van de kat, eventuele bijkomende aandoeningen, de financiële middelen van het gezin en hun persoonlijke voorkeuren.
- geven drugs die de productie van schildklierhormonen reguleren.
- Verwijder uw schildklier in een eenvoudige chirurgische ingreep.
- Of geef het een traktatie radioactief jodium.
Hieronder wordt uitgelegd hoe deze opties werken en waar u in elk geval rekening mee moet houden.
Medische behandeling met schildklierremmende medicijnen
Dit is de meest gebruikte eerste optie. Medicijnen zoals methimazol (thiamazol) of carbimazol werken door de aanmaak van schildklierhormonen te remmen . Ze kunnen worden toegediend als tabletten voor oraal gebruik of in een transdermale vorm (een gel die op de buitenkant van het oor wordt aangebracht).
Deze medicijnen genezen de ziekte niet , maar ze houden de ziekte wel onder controle bij continu gebruik. Regelmatige controle met bloedonderzoek is nodig om de dosis aan te passen en mogelijke bijwerkingen, zoals braken, verlies van eetlust, leverproblemen of bloedafwijkingen, in de gaten te houden.
Therapie met radioactief jodium (I-131).
Therapie met radioactief jodium wordt , indien beschikbaar, beschouwd als de voorkeursbehandeling , omdat het bij de meeste katten een definitieve genezing biedt . De behandeling houdt in dat een dosis radioactief jodium wordt toegediend die zich selectief ophoopt in het overactieve schildklierweefsel en dit vernietigt zonder de rest van het lichaam significant te beschadigen.
Meestal is een enkele subcutane of intraveneuze injectie voldoende. De kat moet enkele dagen in het ziekenhuis blijven totdat de stralingsniveaus veilig zijn. Bijwerkingen zijn doorgaans minimaal en zodra het abnormale weefsel is vernietigd, is levenslange medicatie meestal niet nodig , hoewel sommige katten hypothyreoïdie kunnen ontwikkelen en hormoonsupplementen nodig hebben.
Operatie (schildklierverwijdering)
Chirurgische verwijdering van de aangetaste schildklier is een andere potentieel genezende optie. Deze ingreep kan met name nuttig zijn bij katten die medicatie slecht verdragen of wanneer behandeling met radioactief jodium niet beschikbaar is. Vóór de operatie is het essentieel om de kat te stabiliseren met schildklierremmende medicijnen en te controleren op mogelijke hart- of nierproblemen.
Zoals bij elke operatie zijn er risico's: beschadiging van de bijschildklieren (wat calciumproblemen kan veroorzaken), aantasting van de strottenhoofdzenuw , terugkeer van de ziekte als er nog functioneel schildklierweefsel aanwezig is, en de noodzaak van verdere behandeling als er hypothyreoïdie ontstaat.
Dieetbegeleiding en algemene zorg
In sommige gevallen worden speciaal samengestelde diëten met een laag jodiumgehalte gebruikt , die het vermogen van de schildklier om schildklierhormonen aan te maken beperken. Deze optie kan nuttig zijn wanneer medicatie of definitieve therapieën niet gewenst of mogelijk zijn, maar vereist strikte naleving : de kat mag geen ander voedsel, snoepjes of tafelrestjes eten.
Naast het therapeutische dieet is het raadzaam om voeding met hoogwaardige eiwitten aan te bieden , de fosfor- en koolhydraatwaarden te controleren bij nierproblemen of een risico op diabetes, en de hoeveelheid voeding aan te passen aan de energiebehoefte van de kat, die kan variëren naarmate de ziekte onder controle komt.
Bij een schildkliercrisis of zeer ernstige hyperthyreoïdie kan de dierenarts, naast vochttoediening om uitdroging of shock te corrigeren , ook bètablokkers (zoals propranolol of atenolol) gebruiken om de hartslag en bloeddruk te reguleren.
Zodra de gekozen behandeling is vastgesteld, hebben katten met hyperthyreoïdie regelmatige controles nodig om de medicatie aan te passen, de conditie van het hart te bewaken en vooral de nierfunctie te controleren. Wanneer de schildklierhormonen namelijk normaliseren, kan een eerder gemaskeerde nieraandoening aan het licht komen.
Met een vroege diagnose, regelmatige controles door de dierenarts en een passende behandeling kunnen de meeste katten met hyperthyreoïdie een volwaardig en kwalitatief goed leven leiden en nog vele jaren met hun gezin doorbrengen.
Ik hoop dat het nuttig voor je is geweest.